Yunan mifologiyasında Arqo (yun. Ἀργώ, latınlaşdırılmış: Argṓ) Yason və Arqonavtların gəmisi idi. Gəmi ilahi köməklə tikilmiş və Arqonavtları Qızıl Runo axtarışında İolkdan Kolxidaya aparmışdır. Səyahətdən sonra gəmi istifadədən çıxarılmış və dənizlərin ilahi hökmdarı Poseydona həsr edilmişdir. Gəmi, orijinal mifdən kənar, kitablar, filmlər və digər mənbələrdə bir motiv olaraq istifadə olunmağa davam etmişdir. Adı Əksər mənbələr gəmini onun quruculusu Arqusun adı ilə adlandırır. Sifət forması Arqoandır, yunanca Ἀργῶος sözündən, latınca Argōus vasitəsilə gəlir. Diodor Sikeliyalı qeyd edir ki, bəziləri adın "sürətli" mənasını verən qədim yunan sözündən törədiyini düşünürdü ki, bu, gəminin sürətli hərəkət etmək üçün dizayn edildiyini göstərsin. Roma senatoru və natiq Mark Tulli Siseron isə adın, Homer tərəfindən tez-tez istifadə olunan, Peloponnesdəki Argos yunanlarının adı olan Argivlərdən gəldiyini irəli sürmüşdür. Tikilişi Arqo gəmiqayıran Arqus tərəfindən tikilmiş, heyəti isə ilahə Hera tərəfindən xüsusi qorunmuşdur. Mif üçün ən yaxşı mənbə Apollonios Rodoslunun "Arqonavtika" əsəridir. Deyilənə görə, Arqus gəmini Afinanın köməyi ilə planlaşdırmış və ya tikmişdir. Gəmi açıq dənizdə səyahət üçün tikilmiş və yelkənin köməyi ilə sürətli hərəkət etmək üçün dizayn edilmişdir. Apollodor gəminin əlli avarı olduğunu bildirmişdir, bunların hamısı Arqonavtlar tərəfindən idarə edilirdi. Onun gəmi təsviri, sonradan pentekontor adlanan gəmi növünün sələfi və ya erkən versiyası kimi qiymətləndirilə bilər. Johannes Hevelius tərəfindən çəkilmiş Arqo Navis bürcünün təsviri, 1690. Gəmi Yunanıstan bölgəsindən müxtəlif ağac növlərindən tikilmişdir. "Medeya" əsərində Evripid avarların Pelion dağı ətrafındakı şam ağaclarından hazırlandığını qeyd edir. Katull sonradan gəminin ağ küknar oduncağından hazırlandığını qeyd etmişdir. Gəminin baş hissəsi (prov) həmçinin Zevsə həsr olunmuş bir ərazi olan Dodonadan xüsusi bir palıd parçasından hazırlanmışdır. Deyilənə görə, bu palıd insan səsi ilə danışa bilir və kahinliklər verə bilirdi. Katull yazmışdır ki, Arqo dənizdə səyahət edən ilk gəmi idi. Dionisios Skitobrakion Arqonu yaxşı hazırlanmış bir gəmi adlandırmış, lakin onu ilk gəmi hesab etməmişdir. Bəzi mənbələr bildirir ki, insanlar əvvəllər gəmi görmədikləri üçün Arqonu bir canavar kimi təsvir etmişlər. Arqo Pelion dağı ətrafındakı Fessaliya bölgəsində tikilmişdir. Avqustun hakimiyyəti dövründə yazan Roma şairi Sekst Propersi bildirmişdir ki, gəmi Paqasa limanından yola düşmüşdür. Arqo, təxminən 1500–1530-cu illər, Lorenso Kostanın əsəri. Məhz Afina Tifisə yelkənləri dirəyə bağlamağı öyrətmişdir, çünki o, sükançı idi və gəminin işləmə prinsiplərini bilməli idi. Digər mənbələr bildirir ki, o, əvvəllər iki digər üzvlə birgə dənizçi olmuşdur, buna görə də gəmini idarə etmək üçün seçilmişdir. Linkey də, gecə və gündüz əla görmə qabiliyyətinə malik olduğu üçün, gəmiyə istiqamət verməkdə kömək etdiyi deyilir. Gəmi, birgə heyət üçün su saxlayan küplər kimi kifayət qədər ehtiyat daşımış və yanacaqlanmadan əvvəl dörd gün davam etmişdir. Tunc üçayaq kimi başqa əşyalar da gəmidə daşınmışdır. Herodot iddia edir ki, tunc üçayaq, Arqonavtlar Tritonis gölündə itdikdən və köməyə ehtiyac duyduqdan sonra Tritona verilmişdir. Deyilir ki, gəmi yenidən kursuna qayıtmaq üçün 12 gün quru ilə daşınmalı olmuşdur. Deyilirdi ki, Arqo Nereidalar tərəfindən sevilirdi; onlar Triton ilə birgə Arqonavtların səyahətinin təhlükəli anlarında gəmiyə istiqamət verməkdə kömək etmişlər. Taleyi Uğurlu səyahətindən sonra Arqo Korinf boğazında Poseydona həsr edilmişdir. Gəmi ilahi köməklə tikilmiş müqəddəs bir əşya olduğu üçün, o, həm tanrılara həsr edilmiş, həm də bir abidəyə çevrilmişdir. İllər sonra, gəminin yuxarı hissəsindən bir tir düşmüş və yerdə yatarkən Yasonı öldürmüşdür. Sonra o, göylərə köçürülmüş və Arqo Navis bürcünə çevrilmişdir. Mədəniyyətdə Arqo qədim Yunanıstanda yaxşı tanınan bir motiv olmuş və pyeslərdə, filmlərdə, kitablarda, fəlsəfi yazılarda və başqa yerlərdə istifadə edilmişdir. Antik dövrün bir sıra müəllifləri (Apollonios Rodoslu, Böyük Plini, Filostefan) gəminin fərziyyə edilən formasını müzakirə etmişlər. Ümumiyyətlə o, qadırğa tipli bir yunan döyüş gəmisi kimi təsəvvür edilirdi, müəlliflər onun açıq dənizlərə çıxan bu tipdəki ilk gəmi olduğunu fərz edirdilər. Aristotel gəmini Afinada ostrakizm haqqında danışarkən nümunə kimi istifadə etmiş, xüsusilə gəminin çox ağır olduğuna görə Herakli geridə qoyduğunu qeyd etmişdir. 1963-cü il filmində 1963-cü il "Yason və Arqonavtlar" filmində görünən Arqo versiyası, gəminin yan tərəflərini bəzəyən qalxanlarla, yunan döyüş gəmisi modelinə əsaslanmışdır. Gəminin hər iki tərəfində avarçəkənlər var, onlara bir liderin nağara döyüntüsü ilə necə avar çəkəcəkləri göstərilir. 1963-cü il filmində Hera rolunda Honor Blackman. Onun üzü gəminin arxa hissəsindəki baş fiqurunun hazırlanması üçün model kimi istifadə edilmişdir.Qızıl qoçun başını daşıyan qırmızı yelkən onların səyahətinin hədəfini göstərir. Praktiki funksiyalarından başqa, gəmi həmçinin qədim motivlərlə, məsələn su səviyyəsində gəminin ön hissəsindəki gözlərlə bəzədilmişdir. Gəminin müqəddəs palıdı burada, gəminin arxa hissəsini (kürəyini) təşkil edən qismən açılmış qanadlı bir qadın başı kimi təqdim olunur. Boyalı baş filmdə ilahə Heranın (rolunu Honor Blackman canlandırıb) surətinə əsaslanır və filmin gedişində Yasonla danışmaq qabiliyyətinə malikdir. Gəmi ustası Arqus, gəmini yaradarkən bu xüsusiyyəti əlavə etməyə ilhamlandığını demişdir. Filmçilər bu başa Yasonla danışarkən gözlərini aça-bağlaya bilmə praktiki effekti vermişlər. Həmçinin bax Yason Arqonavtlar Qızıl yun Hera İstinadlar ↑ e.g. Robert Cooper Seaton (1912), Rhodius Apollonius: The Argonautica, səh. 339. ↑ Noah Webster (1832) A Dictionary of the English Language. ↑ Lemprière, John (1825). "A Classical Dictionary: Containing a Copious Account of All the Proper Names Mentioned in Ancient Authors". ↑ Diodorus (Siculus) (1814). "The Historical Library of Diodorus the Sicilian: In Fifteen Books. To which are Added the Fragments of Diodorus, and Those Published by H. Valesius, I. Rhodomannus, and F. Ursinus". ↑ Apollodorus (1921). The Library with an English Translation by Sir James George Frazer. London: Harvard University Press. Fəsil 9, Bölmə 1. ↑ Euripides. Medea (Euripides with an English translation by David Kovacs). Cambridge: Harvard University Press. Sətirlər 1–48. ↑ 1 2 Catullus, Carmina Valerius (1894). Carmina (tərcümə: Sir Richard Francis Burton). London. Peleus və Fetidanın toyu haqqında poema. ↑ Warner, Rex (1967). The Stories of the Greeks. USA: Farrar, Straus, and Giroux, Inc. səh. 57. ↑ 1 2 Jackson, Steven (1997). "Argo: The First Ship?". Rheinisches Museum für Philologie. Neue Folge. 140 (3/4): 249–257. JSTOR 41234283. ↑ 1 2 Curtius, Ernst Robert (2015). "The Ship of the Argonauts". Essays on European Literature. səh. 465–596. ↑ 1 2 P. Ovidius Naso (1813). Commentary on the Heroides of Ovid. London. Hypsipyle Jasoni, sətirlər 3–6. ↑ Sextus Propertius (1995). Elegies (tərcümə: Vincent Katz). Los Angeles: Sun and Moon Press. Qallusa ünvanlanmış. ↑ "The Argo". Jason and the Argonauts. argonauts-book.com. 2016-04-10 tarixində əldə edilib. ↑ Sleeswyk, Andre Wegener; Meijer, Fik (yanvar 1998). "The Water Supply of the Argo and Other Oared Ships". The Mariner's Mirror. 84 (2): 131–138. doi:10.1080/00253359.1998.10656684. ↑ Herodotus; Strassler, Robert B.; Purvis, Andrea L. (2009). The landmark Herodotus: the histories. New York: Anchor Books. ISBN 978-1-4000-3114-6. ↑ How, W. W.; Wells, J. (1991). A commentary on Herodotus with introduction and appendixes. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. ISBN 0-19-814384-2. ↑ Conington, John (1876). Commentary on Vergil's Aeneid, Volume 1. London: Whittaker and Co. Sətirlər 144. ↑ Euripides; Murray, Gilbert (1912). The Medea. Translated into English rhyming verse with explanatory notes by Gilbert Murray. New York Oxford University Press. səh. 77–78, 96. ↑ 1 2 Bu məqalə ictimai domendə olan bir nəşrdən mətn ehtiva edir: Chambers, Ephraim, red. (1728). "Argo". Cyclopædia, or an Universal Dictionary of Arts and Sciences (1-ci nəşr). James and John Knapton, et al. səh. 132. ↑ Hist. Nat. 1.c.56. ↑ Aristotle (1944). Politics (Aristotle in 23 Volumes translated by H. Rackham). London: Harvard University Press. Kitab 3, Bölmə 1284a. ↑ Chaffey, Don, rejissor. Jason and the Argonauts. Columbia Pictures, 1963.
https://az.wikipedia.org/wiki/Arqo_%28g%C9%99mi%29
https://az.wikipedia.org/wiki/Arqo_%28g%C9%99mi%29
https://az.wikipedia.org/wiki/Arqo_%28g%C9%99mi%29
https://az.wikipedia.org/wiki/Arqo_%28g%C9%99mi%29
Tarix : 7 sentyabr 2026
