Alviano — İtaliyanın mərkəzində, Umbria regionunun Terni əyalətində yerləşən şəhər və bələdiyyədir. Etimologiyası Orta əsr sənədlərində şəhərin adı Albianum kimi qeyd olunur. Bu toponimin Albia nəslinə məxsus mülkün adından yarandığı ehtimal edilir. Tarixi 996-cı ildə Müqəddəs Roma imperatoru III Otto ilə birlikdə Almaniyadan gələn qraf Offredo burada qala tikdirmiş və Alviano nəslinin əsasını qoymuşdur. XI–XII əsrlərdə Alviano ailəsi papanın hakimiyyətinə tabe olaraq Tevere vadisi, Umbria və Marke ərazilərində öz hakimiyyətini genişləndirmişdir. Yüksək orta əsrlərdə Alviano cənub-qərbi Umbriyanın ən böyük və ən güclü senyorluğuna çevrilmişdir. XIII əsrdə ailə Qvelflərin tərəfini tutan Orvieto ilə ittifaq qurmuş və onun vassalına çevrilmişdir. Sonrakı orta əsrlərdə Alviano mərkəzi Viterboda yerləşən Müqəddəs Pyotr irsinin tərkibində papanın feodal mülkü olaraq qalmışdır. Bartolomeo d'Alvianonun oğlu Livio d'Alvianonun ölümündən sonra senyorluq bir neçə zadəgan ailəsinin hakimiyyətinə keçmişdir. Bu dəyişikliklərə baxmayaraq, şəhərdə icma quruluşu qorunub saxlanılmışdır. Yerli şura və seçilmiş priorlar ikili hakimiyyət altında məhdud özünüidarəni həyata keçirirdilər. Sakinlərin əkin və məhsul yığmaq, mal-qara otarmaq, palıd qozaları toplamaq və meşədən odun kəsmək kimi ümumi hüquqları var idi. 1464-cü ildə Papa II Pavel Alvianonu kilsə dövlətinə birləşdirmiş və onu zor gücünə ələ keçirmiş üsyankar qraf Everso di Anguillaranın əlindən almışdır. Daha sonra Papa III Pavel Pier Luici Farnesenin xeyrinə yaratdığı Kastro hersoqluğuna Alvianonu da daxil etmişdir. 1701-ci ildə Alviano Pamfililər ailəsinin şahzadəsinə məxsus feodal mülk kimi qeyd olunurdu. 1803-cü ildə onun şahzadə Doria Pamfilinin mülkiyyətində olduğu göstərilir. 18 oktyabr 1816-cı ildə isə mülkün şahzadə Don Andrea Doria Pamfilinin adına olduğu qeyd edilmişdir. 6 iyul 1816-cı ildə Alviano baronluq statusunda Spoleto nümayəndəliyinin tərkibinə daxil edilmişdir. Növbəti il Guardea icmasına tabe yaşayış məntəqəsi kimi göstərilmiş, 1833-cü ilə qədər isə Ameliya qubernatorunun tabeliyində ayrıca icmaya çevrilmişdir. 1895-ci ildə Alvianonun əhalisi 888 nəfər olmuşdur. Coğrafiyası Alviano dəniz səviyyəsindən 257 metr yüksəklikdə, Tevere çayının sol sahilindən təxminən 4 km məsafədə yerləşən təpə üzərindədir. Şəhər Guardeadan 2 mil, Luqnano-in-Teverinadan isə 2 mil məsafədə yerləşir. Bölmələri Bələdiyyənin ərazisinə Akvasanta, Alviano, Kampo della Fiera, Feluka, Paolikki və Alviano Stazione yaşayış məntəqələri daxildir. 2021-ci ildə heç bir adlandırılmış yaşayış məntəqəsinə aid edilməyən kənd ərazilərində dağınıq yaşayış evlərində 420 nəfər yaşayırdı. Həmin dövrdə əhalinin böyük hissəsi Alvianonun özündə (367 nəfər), Alviano Stazionedə (336 nəfər) və Paolikkidə (177 nəfər) yaşayırdı. Din və mədəniyyət San Covanni kilsəsində 14 registrli orqan və müəyyən bədii dəyərə malik olduğu qeyd edilən freska vardır. Əsas dini bayram Məryəmin göyə qalxmasına həsr olunmuş bayramdır və hər il 15 avqustda qeyd edilir. Şəhərin kilsələri arasında Santa Maria Assunta in Cielo kilsəsi də vardır. Tanınmış şəxslər Ənənəvi olaraq yaşayış məntəqəsinin baniləri və ilk hakimləri hesab edilən Alviano zadəgan ailəsi şəhərin tarixində mühüm rol oynamış, markizlər və hərbi rəhbərlər sülaləsi yetişdirmişdir. Onların ən tanınmış nümayəndəsi hərbi komandan Bartolomeo d'Alviano olmuşdur. O, 1515-ci ildə Marinyano döyüşündə Fransa kralı I Fransisklə birlikdə qələbə qazanmışdır. İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Alviano
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Alviano¶ms=42_35_16.440_N_12_17_44.113_E_scale:100000_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=42.58790000,12.29558694&q=42.58790000,12.29558694&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=12.29558694,42.58790000&pt=12.29558694,42.58790000&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.58790000&mlon=12.29558694&zoom=12
https://siusa-archivi.cultura.gov.it/cgi-bin/siusa/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=46489
https://archive.org/details/lapatriageografi312stra/page/326
Tarix : 8 oktyabr 2026
