Alta (norvecçə: [ˈɑ̂ɫtɑ]), şimal saam dilində Áltá, kven dilində isə Alattio adlanan, Norveçin Finnmark vilayətindəki Alta bələdiyyəsində yerləşən bir şəhərdir. Şəhər bələdiyyənin inzibati mərkəzi və Finnmark vilayətinin qərb hissəsindəki əsas ticarət mərkəzidir. Şəhər, Altaelva çayının mənbəyində, Altafyordun cənub ucunda yerləşir. Şəhərin ətrafında bir neçə kənd var: qərbdə Kofyord, Kvenvik və Ceplaluokta; cənubda Yuxarı Alta və Tverrelvdalen; şərqdə isə Rafsbotn yerləşir. Məşhur Altadakı qaya rəsmləri şəhərin qərbində yerləşir. Alta, Finnmark vilayətinin ən böyük şəhəridir. O, "Nordlysbyen" ("Şimal İşıqları Şəhəri") kimi tanınır və əhalisi 10.000-dən çox olan, dünyanın ən şimal şəhərlərindən biridir. Sahəsi 9,81 km² olan şəhərin əhalisi (2023) 15.931 nəfər, əhali sıxlığı isə 1624 nəfər/km²-dir. Alta şəhərində üç kilsə var: Bossekopdakı tarixi Alta kilsəsi, Elvebakkendəki nisbətən yeni Elvebakken kilsəsi və 2013-cü ildə tikilib bitmiş, bələdiyyənin yeni "əsas" kilsəsi olan Şimal İşıqları Kafedralı. Alta, həmçinin Finnmark vilayətinin bir təhsil mərkəzidir. Tromsö Universitetinin Alta kampusu, eləcə də yerli ibtidai və orta məktəblər, o cümlədən Alta Yuxarı Orta Məktəbi burada yerləşir. Qərbi Finnmark Rayon Məhkəməsinin iki məhkəmə binasından biri bu şəhərdədir, Loppa bələdiyyəsi və Alta bələdiyyəsinə xidmət göstərir. Alta İF şəhərin əsas idman komandasıdır. Tarixi Alta şəhəri 2000-ci ildə, qonşu Bossekop, Elvebakken və Alta kəndlərinin birləşdirilib bələdiyyə şurası tərəfindən şəhər elan edilməsi ilə yaradılmışdır. Adı Şəhər (ilkin olaraq kənd) yerli Altafyordun adını daşıyır. Ad, ehtimal ki, qu quşunu bildirən qədim norveç sözləri ǫlpt və ya alpt sözlərindən gəlir. O, həmçinin "aşağı torpaq" mənasını verən fin sözü (alaattia) ilə də əlaqəli — norveçləşdirilmiş forma — ola bilər. Tarixən bələdiyyənin (və kəndin) adı "Alten" kimi yazılırdı. 3 noyabr 1917-ci ildə bir kral qərarı ilə bələdiyyənin adının yazılışı "Alta" olaraq dəyişdirilmişdir. Nəqliyyat Alta, Finnmark vilayətinin bir nəqliyyat mərkəzidir. Şəhərin, Elvebakkendəki Alta Aeroportunun yanında, Altafyord boyunca liman qurğuları var. Aeroportdan Frankfurt, Helsinki, Oslo, Tromsö və Norveçin digər bəzi şəhərlərinə, məsələn Vadsö, Kirkenes, Hammerfest və Berlevoqa birbaşa uçuşlar var. E6 Avropa marşrutu şosesi də şəhərdən keçir, E45 Avropa marşrutunun şimal son nöqtəsi isə bu şəhərdədir. Altada mövcud olan əsas sənaye sahələrinə bir beton məhsulları zavodu; bir neçə taxta dəyirmanı və mişar dəyirmanı; eləcə də süd, bağçılıq ticarəti və dəniz xidmətləri daxildir. İqlimi Alta Aeroportu, Finnmark (1991–2020) Yan Fev Mar Apr May İyun İyul Avq Sen Okt Noy Dek İl Orta maksimum (°C) -3,3 -3,6 -0,4 3,7 8,8 13,7 17,6 16 11,5 4,9 0,3 -1,5 5,7 Orta (°C) -6,8 -7 -4 0,4 5,5 10,1 13,7 12,3 8,2 2,3 -2,8 -4,9 2,3 Orta minimum (°C) -10,2 -10,3 -7,4 -2,8 2,5 7,4 10,9 9,5 5,6 -0,1 -5,5 -8 -0,7 Yağıntı (mm) 39 28,6 33,1 24,2 25,9 38,9 50,3 47,1 37,3 45,1 31,6 37,2 438,3 Mənbə: ABŞ Milli Okean və Atmosfer İdarəsi Qalereya Həmçinin bax Norveç Oslo Tromsö İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Alta
https://stadnamn.kartverket.no/fakta/625468
https://web.archive.org/web/20241206072659/https://stadnamn.kartverket.no/fakta/625468
https://snl.no/Alta_-_by
https://web.archive.org/web/20201124012250/https://snl.no/Alta_-_by
https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/tettsteders-befolkning-og-areal
https://web.archive.org/web/20230608122131/https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/tettsteders-befolkning-og-areal
Tarix : 7 sentyabr 2026
