Texas tikanlı kərtənkələsi (Sceloporus olivaceus) - ABŞ-nin cənub mərkəzi bölgələrinə (Texas, Arizona və Oklahoma ştatları) və şimal-şərqi Meksikaya (Coahuila, Nuevo León, Tamaulipas və San Luis Potosí ştatları) məxsus olan Phrynosomatidae fəsiləsinə aid bir kərtənkələ növü. Bu növ öz yayılma sahəsində olduqca geniş yayılmışdır və tez-tez ağaclarda və ya çitlərdə görülür. Təsvir Yetkin fərdlərin ümumi uzunluğu 19–28 sm arasında dəyişir və adətən boz rəngdə olur, belində qara, ağ və ya qırmızı-qəhvəyi ləkələr var. Naxışlar yerləşdiyi əraziyə görə xeyli dəyişir, lakin rənglər və naxışlar adətən seçdiyi yaşayış mühitində ağac qabığına uyğun kamuflyaj təmin edir. Qarın hissəsi adətən vahid açıq boz rəngdədir, lakin erkəklərin qarın tərəflərində mavi ləkələr olur. Pulcuqları xüsusilə tikanlı bir toxumaya malikdir. Uzun barmaqları və dırmaşmağa uyğun kəskin dırnaqları var. Çoxalma Texas tikanlı kərtənkələsi yay ayları boyunca çoxalır və qida mənbələri bol olduqda ildə dörd dəfə yumurta qoya bilir. Hər dəfə təxminən 20 yumurta qoyur və orta hesabla erkəklər doğulduqdan sonra daha böyük olur. Davranış Texas tikanlı kərtənkələsi gündüz fəal olan və ağacda yaşayan bir növdür. Onların üstün tutduğu yaşayış yeri meskite ağaclarıdır, xüsusilə yer səthində kifayət qədər yarpaq tullantıları olan ərazilərdə yaşayırlar, lakin tez-tez məhəllə ərazilərində çitlərdə günəşləndiyi və ya telefon dirəklərinə dırmaşdığı görülür. Adətən utancaq və həssas olan bu kərtənkələlər yaxınlaşdıqda adətən ağaca qalxır və ya yer səthindəki yarpaq tullantıları arasında səs-küylə qaçır. Onlar həşəratla qidalanır və müxtəlif böcəklər və digər həşəratları yeyir. Texas tikanlı kərtənkələsinin yırtıcılarına qırğılar, ilanlar və bəzi məməlilər daxildir, lakin o, kamuflyaj edilmiş bədənindən istifadə edərək yırtıcılardan gizlənir. Ərazi və ya dişilər üçün üstünlük qazanmaq üçün erkək kərtənkələlər bir-birini gördükdə "şınav çəkən" hərəkətlər edə bilər, bu zaman bədənlərinin ön hissəsini yuxarı və aşağı hərəkət etdirirlər. Əgər bu vizual nümayişlər rəqibləri dəf etmək üçün kifayət deyilsə, erkəklər fiziki olaraq da rəqabət apara bilər. Əsirlikdə Adətən öz təbii yayılma sahəsindən kənarda satılmasa da, digər Sceloporus növləri kimi, Texas tikanlı kərtənkələsi kiçik ev heyvanı kimi ideal bir seçimdir. Onlar möhkəm olur, əsirlik şəraitinə asanlıqla uyğunlaşır və ticarətdə mövcud olan cırcıramalarla asanlıqla qidalanır, lakin xüsusi ultrabənövşəyi işıqlandırma tələb edirlər.
https://animaldiversity.org/accounts/Sceloporus_olivaceus/
https://www.inaturalist.org/taxa/36202-Sceloporus-olivaceus
https://animalia.bio/texas-spiny-lizard
https://www.gosanangelo.com/story/opinion/editorials/2023/06/16/everything-to-know-about-the-texas-spiny-lizard/70322635007/
https://a-z-animals.com/animals/texas-spiny-lizard/
https://medium.com/@experientialgardener/the-texas-spiny-lizard-a-gardeners-friend-experiential-gardener-a230537fbe80
https://en.wikipedia.org/wiki/Texas_spiny_lizard
Tarix : 22 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
