Qara kolquşu (Neoctantes niger) - "Thamnophilidae" fəsiləsinin "Thamnophilinae" yarımfəsiləsinə aid olan bir quş növüdür. Bu növ Braziliya, Kolumbiya, Ekvador və Peruda rast gəlinir. Taksonomiya və sistematika Qara kolquşu ilk dəfə 1859-cu ildə Avstriyalı ornitoloq Avqust fon Pelzel tərəfindən təsvir edilmiş və ona "Xenops niger" binominal adı verilmişdir. Hazırkı "Neoctantes" cinsi 1869-cu ildə ingilis zooloqu Filip Sklater tərəfindən təqdim edilmişdir. Qara kolquşu, "Neoctantes" cinsinin yeganə nümayəndəsidir və onun heç bir yarımnövü yoxdur. Təsvir Qara kolquşu 15-16 sm uzunluğunda və 29-32 qram ağırlığındadır. Küt bədənli, qısa quyruqlu və qeyri-adi şəkildə yuxarıya doğru əyilmiş dimdiyi var. Erkək və dişi fərdlərin lələkləri fərqlidir. Yetkin erkəklər tamamilə qara rəngdədir, yalnız çiyinlər arasında kiçik, əsasən gizli bir ağ ləkə var. Yetkin dişilər əsasən qara rəngdədir, sinə və üst qarın hissələri qırmızımtıl rəngdədir. Yayılması və yaşayış mühiti Qara kolquşu parçalanmış bir yayılmaya malikdir. Ən böyük yayılma sahəsi cənub-mərkəzi və cənub-şərqi Kolumbiya, şərqi Ekvador, şimal-şərqi və cənub-şərqi Peru və qərbi Braziliyanı əhatə edir. Təcrid olunmuş yayılma sahələri Amazon Braziliyasının mərkəzi hissələrində yerləşir. Bu növ düzənliklərdəki "terra firme" (quru) və "várzea" (daşqın) meşələrində yaşayır. "Varzea" meşələrində daha çox rast gəlinir. Sıx kolluqlar, ağac yıxıntıları və bataqlıq çay kənarları onun üçün üstünlük təşkil edir. Qidalanma Qara kolquşunun əsasən həşəratlar və digər buğumayaqlılarla qidalandığı güman edilir. Tək və ya cüt olaraq sıx bitkilikdə, yerdən təxminən 10 metr yüksəklikdə qidalanır. Bəzən öz ərazisindən keçən qarışıq növlü qidalanma dəstələrinə qoşulsa da, onlarla birlikdə hərəkət etmir. Qidalanma zamanı əsasən budaqları, oduncaqlı sarmaşıqları və çürümüş odunları didərək, döyərək və qazaraq qida axtarır. Qeyri-adi dimdiyi ilə qabığı və ya substrat parçalarını qopararaq istifadə edir. Çoxalma Qara kolquşunun yalnız bir yuva tədqiq edilmişdir. Bu yuva sentyabr ayında Peruda tapılmışdır və qarışıq yarpaqlar və digər bitki materiallarından ibarət dağınıq bir quruluşa malikdir. Yuva bir kolda budaq çəngəlində asılmışdır. Erkək fərd tək yumurtanı inkubasiya edirdi. Növbəti gün yırtıcılar və ya fırtına səbəbilə yuva uğursuz olduğundan, inkubasiya müddəti, balaların uçma vaxtı və valideyn qayğısı ilə bağlı digər detallar müəyyən edilə bilmədi. Növün çoxalma biologiyası ilə bağlı başqa məlumat yoxdur. Səslər Qara kolquşu çox səs çıxaran bir quş deyil. Onun mahnısı təxminən saniyədə bir dəfə təkrarlanan və bir dəqiqə və ya daha çox davam edən yarımusiqi "werk" səslərindən ibarətdir. Onun çağırış səsi "ayrı-ayrı, davamlı, ikinci hissəsi daha aşağı tonlu, burundan gələn 'kyoo'" kimi təsvir edilir. Status "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) qara kolquşunu "ən az narahatlıq doğuran" növ kimi qiymətləndirib. Onun çox geniş yayılma sahəsi var. Populyasiya ölçüsü məlum deyil və azalmaqda olduğu güman edilir. Hər hansı bir təhlükə müəyyən edilməyib. Bu növ az öyrənilmiş və nadir hesab olunur, lakin gizli davranışı səbəbilə sayları qiymətləndiriləndən daha çox ola bilər. Bu növün yayılma sahəsinin böyük bir hissəsi nisbətən əlçatmazdır və geniş sahiləti sahələri var. Həmçinin bir neçə qorunan ərazidə rast gəlinir.
https://ebird.org/species/blabus1
https://birdsoftheworld.org/bow/species/blabus1/cur/introduction
https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-bushbird-neoctantes-niger
https://en.wikipedia.org/wiki/Black_bushbird
https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=65C3F16E1DB4314C
https://bioone.org/journals/the-wilson-journal-of-ornithology/volume-125/issue-4/13-063.1/First-Nesting-Information-on-the-Enigmatic-Black-Bushbird-Neoctantes-niger/10.1676/13-063.1.short
https://www.oiseaux.net/birds/black.bushbird.html
https://xeno-canto.org/species/neoctantes-niger
Tarix : 8 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
