Qara çənəli qarışqayeyən (Hypocnemoides melanopogon) - "Thamnophilidae" fəsiləsinin "Thamnophilinae" yarımfəsiləsinə aid bir quş növü və "tipik qarışqayeyənlər" kimi tanınırlar. Braziliya, Kolumbiya, Ekvador, Fransa Qvianası, Qayana, Peru, Surinam və Venesuelada rast gəlinir. Taksonomiya və sistematika Qara çənəli qarışqayeyən 1857-ci ildə ingilis zooloqu Philip Sclater tərəfindən təsvir edilmiş və "Hypocnemis melanopogon" ikili adını almışdır. Daha sonra "Hypocnemoides" cinsinə köçürülmüşdür. Bu cinsi "H. maculicauda" (zolaqlı quyruqlu qarışqayeyən) ilə bölüşür. Lakin, bəzi müəlliflər "Hypocnemoides maculicauda"-nın "H. melanopogon"-dan ayrı bir növ kimi qəbul edilməsinin səbəblərinin zəif olduğunu bildirmişlər. Təsvir Qara çənəli qarışqayeyən 11-12.2 sm uzunluğundadır və təxminən 12-18 q ağırlığındadır. Yetkin erkəklərin yuxarı hissələri qurğuşun-bozdur. Quyruqları dar ağ lələk ucları olan şifer-bozudur. Uçuş lələkləri yüngül boz kənarları olan qurğuşun-bozdur və qanad örtükləri boz və ağ kənarları olan qaradır. Boğazları qaradır. Alt hissələri əsasən yuxarı hissələrindən daha solğun boz və boz-ağ qarınlıdır. Yetkin dişilərin erkəklərlə eyni, qurğuşun rəngli yuxarı hissələri var. Boğazları, qara və boz ləkələri olan ağdır rənglidir. Sinəsi boz və ağ ləkələrlə və zeytunu boz çalarları ilə örtülmüşdür. Yanları və böyürləri, sinəsindən daha boz, qarın və quyruq altı örtükləri isə buff çalarları ilə boz rəngdədir. Hər iki cinsin də boz göz qişası və göy-boz ayaqları və pəncələri var. Erkəklərin dimdiyi qaradır; dişilərin yuxarı dimdiyi qara, aşağı dimdiyi isə bozdur. "H. m. melanopogon sensu lato" və "H. m. minor" yarımnövlərinin əsasən eyni lələk örtüyü var. Ehtimal olunan "H. m. occidentalis" yarımnövü, "H. m. melanopogon sensu stricto"-dan daha kiçik qara boğaz ləkəsinə və daha çox boz ləkələri olan daha solğun alt hissələrə sahib kimi təsvir edilir. Yayılması və yaşayış yeri İki yarımnöv modeli altında, nominal qara çənəli qarışqayeyən şərqi Kolumbiyadan şərqi Venesuela və Qviana vasitəsilə şimal-şərqi Braziliyada Atlantikə qədər və cənubda uzaq şimal-şərqi Ekvador, şimal-şərqi Peru və Amazonun şimalındakı Braziliyaya qədər rast gəlinir. Bütün müvafiq mənbələr razılaşırlar ki, "H. m. minor" yarımnövü Amazonun cənubundakı cənub-mərkəzi Amazon Braziliyada, Purus və Tokantins çayları arasında rast gəlinir. Qara çənəli qarışqayeyən, demək olar ki, həmişə böyük çaylar boyunca, daha kiçik su yolları boyunca və göllərin kənarlarında varzea meşəsində, aşağıdakı düzənlik həmişəyaşıl meşədə yaşayır. Su üzərində asılı qalan aşağı bitki örtüyünə üstünlük verir. Venesuelada 450 m (1500 fut), Kolumbiyada 500 m (1600 fut) və Ekvadorda 200 m (700 fut) yüksəklikdə yaşayırlar. Hərəkət Qara çənəli qarışqayeyən arealı boyunca il boyu məskunlaşmışdır. Qidalanma Qara çənəli qarışqayeyənin qidalanması ətraflı şəkildə təsvir edilməmişdir, lakin əsasən həşəratlardan ibarət olduğu və hörümçəkləri də əhatə etdiyi bilinir. Cütlər və ailə qrupları əsasən yerdə və təxminən 2 m (7 fut) yuxarıda, demək olar ki, həmişə suyun yanında və ya hətta üzərində yem axtarırlar. Onlar yerdə və sarmaşıq dolaşıqları və kollar arasında aktiv şəkildə hoppanırlar. Onlar yemlərini yerdən toplamaq və qonduqdan sonra qısa hücumlarla tuturlar. Bəzən digər qarışqayeyən növlərinə qatılaraq ov edirlər. Çoxalma Qara çənəli qarışqayeyənin yetişdirmə mövsümü müəyyən edilməmişdir, lakin ən azı martdan iyul ayına qədər davam etdiyi görünür. Yuvası nazik köklərdən boş şəkildə toxunmuş və suyun yanında və ya üzərində bir budaqdan asılmış bir kisədir. Yuva iki yumurtalıqdır. Onlar qara ləkələr və mərmər naxışları olan tünd kremdir. İnkubasiya dövrü, uçma müddəti və valideyn qayğısının təfərrüatları bilinmir. Səslər Qara çənəli qarışqayeyənin nəğməsinin bir təsviri belədir: "Sonda daha çox vızıltılı notlarla bir qədər aşağı enən, modullaşdırılmış, yüksələn fit səslərinin sürətlənən, yüksələn bir seriyası: whee wee-wee'wee'wi'wi'wiwiwidz'dz'dzee".
https://ebird.org/species/blcant3
https://en.wikipedia.org/wiki/Black-chinned_antbird
https://www.inaturalist.org/taxa/15900-Hypocnemoides-melanopogon
https://birdsoftheworld.org/bow/species/blcant3/cur/introduction
https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-chinned-antbird-hypocnemoides-melanopogon
https://www.oiseaux.net/birds/black-chinned.antbird.html
https://xeno-canto.org/species/hypocnemoides-melanopogon
https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=788536510BF62A65
https://animalia.bio/black-chinned-antbird
https://observation.org/species/74408/
Tarix : 11 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
