Paulus Eduard Pieris Deraniyagala (1900 – 1976) - Məşhur Şri-Lankalı arxeoloq, paleontoloq və qədim Şri-Lankanın ən aparıcı ekspertidir. O, xüsusilə Şri-Lankanın prehistorik dövrü ilə bağlı apardığı geniş araşdırmalar və qədim insan məskənləri ilə fauna haqqında verdiyi töhfələrlə tanınır. Erkən həyat və təhsil Paulus Eduard Pieris Deraniyagala 1900-cü ildə Şri-Lankanın Kolombo şəhərində tanınmış bir ailədə anadan olmuşdur. İlk təhsilini Kolombo şəhərindəki Royal College-də almış və daha sonra Şri-Lanka Universitetində təhsilini davam etdirmişdir. Arxeologiya və paleontologiyaya marağı erkən yaşlarda başlamış və o, tezliklə Şri-Lankanın qədim keçmişini öyrənməyə həvəs göstərmişdir. Arxeologiya və paleontologiya karyerası Deraniyagala 1920-ci illərin əvvəllərində arxeologiya sahəsində peşəkar fəaliyyətə başlamışdır. O, tanınmış arxeoloq Sir William Arthur-un rəhbərliyi altında işləyir və Şri-Lankanın qədim abidələrində qazıntılar aparmağa başlayır. Deraniyagala, xüsusilə Şri-Lankadakı Batadombalena və Fa Hien kimi mağara yerlərində aparılan işlərlə tanınmışdır. Bu mağaralarda mühüm arxeoloji və fosil izləri tapılmışdır. Karyerası boyu Deraniyagala çoxsaylı prehistorik əşyalar, o cümlədən alətlər, keramika və fosilləşmiş heyvan sümükləri tapmışdır ki, bu da adada qədim həyat tərzinin bərpasına kömək etmişdir. Onun tədqiqatları göstərdi ki, Şri-Lakada 125,000 il əvvələ qədər erkən insan əcdadları məskunlaşdırmışdır. Bintenne mağaraları və digər yerlərdə apardığı işlər, Şri-Lankanın prehistorik dövrü üçün zaman çərçivəsinin qurulmasına kömək etmişdir. Əsas nəşrlər və töhfələr Deraniyagala apardığı tədqiqatlar əsasında çoxsaylı kitablar və məqalələr nəşr etdirmişdir, onların əksəriyyəti Cənubi Asiya arxeologiyasının əsaslı işləri kimi qiymətləndirilir. Onun ən məşhur əsəri Prehistory of Sri Lanka (1953) Şri-Lankanın prehistoriyası haqqında ən önəmli mətnlərdən biri hesab olunur. Bu əsərində o, Şri-Lakada insan məskənlərinin təkamülünü və adanın unikal flora və faunası ilə qarşılıqlı əlaqələrini izah etmişdir. O, həmçinin Şri-Lankanın qədim krallıqlarının arxeologiyası haqqında əsərlər nəşr etmiş və bir çox qədim abidələrin qorunub saxlanılmasında mühüm rol oynamışdır. Onun ekspertizası sayəsində, Şri-Lanka Arxeologiya İdarəsinin Baş Direktorunun vəzifəsini icra etmişdir, burada o, ölkənin arxeologiya siyasətlərinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. İrsi və təsiri Paulus Eduard Pieris Deraniyagala Şri-Lanka arxeologiyasının ən önəmli fiqurlarından biri hesab edilir. Onun tədqiqatları, adanın prehistorik keçmişinin anlanmasına mühüm töhfə vermişdir və onun tapıntıları bu gün də arxeologiya sahəsindəki alimlərə və tədqiqatçılara təsir göstərir. O, Şri-Lankanın tarixini qorumağa olan sədaqəti və ölkədə arxeologiyanın inkişafına verdiyi töhfələrlə yadda qalır. Deraniyagala 1976-cı ildə vəfat etmişdir, lakin onun irsi, tədqiqatları, nəşrləri və qoruduğu arxeoloji abidələr vasitəsilə bu gün də davam edir. O, Cənubi Asiyanın prehistoriyasının tədqiqində irəliləyişə nail olmuş və Şri-Lanka arxeologiyasının inkişafında mühüm rol oynamış bir pioner olaraq yadda qalır.
https://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_398285
https://cryptidarchives.fandom.com/wiki/Paulus_Deraniyagala
https://www.newindianexpress.com/xplore/2024/Nov/13/an-islands-prehistory
https://learninglab.si.edu/resources/view/3811592
https://species.wikimedia.org/wiki/Paulus_Edward_Pieris_Deraniyagala
https://mrujs.mtroyal.ca/index.php/anlk/article/view/628/452
https://en.wikipedia.org/wiki/Paulus_Edward_Pieris_Deraniyagala
Tarix : 5 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
