Mantella baroni qurbağası (ümumi adları ilə tanınır: Baron mantellası, rəngarəng qızıl qurbağa və ya Madaqaskar zəhərli qurbağası) - Mantellidae fəsiləsinə aid kiçik zəhərli bir qurbağa növü. Növ ilk dəfə 1888-ci ildə George Albert Boulenger tərəfindən təsvir edilmişdir. Növün binomial adı ingilis botanik və Madaqaskar missioneri olan Richard Baronun şərəfinə verilmişdir, çünki o, bu növü toplamış və öyrənmişdir. Yayılması, yaşayış mühiti və qorunma statusu Mantellidae fəsiləsinin digər növləri kimi, bu növ də Madaqaskar üçün endemikdir. Bu fəsilənin təxminən 76–87 milyon il əvvəl Madaqaskar adasına yayıldığı və adada coğrafi yayılma və növ sayı baxımından adaptiv radiasiya keçirdiyi təxmin edilir. Mantellidae fəsiləsi filogenetik olaraq Asiya qurbağaları ilə əlaqəlidir və buna görə də Asiyadan yayılma hadisəsini təmsil edir. Bu növ, Madaqaskara endemik olan təxminən 220 qurbağa növündən (o cümlədən Mantella cinsinə aid 15 növ) biridir. Şərq-Mərkəzi Madaqaskarda, şərq sahilindən daxili ərazilərdə, şimaldan cənuba qədər (Fierenanadan Andringitraya qədər) geniş bir coğrafi yayılmaya malikdir. Təsvir Yetkinlikdə uzunluğu cəmi 28–32 mm olmasına baxmayaraq, bu növ 16 növdən ibarət cinsdə ən böyüklərindən biridir və yalnız Mantella viridis növünün bəzi fərdləri tərəfindən ölçüsünə çatılır. Əlaqəli Mantella növlərinin yetkin fərdləri üçün morfoloji ölçüləri adətən 18–31 mm arasında dəyişir. Mantella qurbağaları ümumiyyətlə cinsi dimorfizm göstərir, bu növün dişiləri (28–32 mm) erkəklərdən (24–28 mm) bir qədər böyükdür. Bu ölçü fərqi təxminən 10–12 aydan sonra əhəmiyyətli olur. Fəaliyyət və çoxalma Erkək M. baroni gündüz vaxtı ərazisini qorumaq və ya dişiləri cütləşməyə cəlb etmək üçün "qısa, tək klik notlarından ibarət intensiv ardıcıllıqlar" yaradır. Dişilər bir dəfəyə 130-a qədər rəngsiz yumurta qoya bilər və demək olar ki, həmişə bunu su mənbəyi yaxınlığında edir. Nəticədə yaranan kürülər yağış suyu ilə suya yuyulur. Qidalanma, yırtıcılıq və toksikologiya Mantella baroni çox fəal qida axtaran bir növdür və digər Mantella növlərindən daha çox sayda ov (əsasən böyük buğumayaqlılar) qəbul edə bilər. Əksər qurbağa növləri gecə fəal olsa da, Mantella baroni gündüz ovçusudur. Onun əsas qidası qarışqalardan ibarətdir, həmçinin böcək, hörümçək və gənələr kimi digər buğumayaqlıları da yeyir. Gənələri qəbul etmək, onların dərilərində yüksək farmakoloji aktiv alkaloid konsentrasiyaları ifraz etməsinə imkan verir ki, bu da onları yırtıcılar üçün zəhərli edir. Parlaq rəngləri isə yırtıcıları zəhərli olmaları barədə xəbərdar edir. Bu alkaloid konsentrasiyasının intensivliyi həm zamanla, həm də coğrafi olaraq dəyişə bilər, lakin insanların diqqətsiz şəkildə ələ alması həmişə qadağandır. İnsan fəaliyyəti ətraf mühitin çirklənməsi, qida mənbələrinin məhv edilməsi və müxtəlif qidalanmanın məhdudlaşdırılması ilə Mantella toksikliyinin səviyyəsinə təsir edə bilər, buna görə də uzaq populyasiyalar daha güclü ola bilər.
https://amphibiaweb.org/species/4560
https://www.inaturalist.org/taxa/22013-Mantella-baroni
https://www.eol.org/pages/329310
https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Mantella&where-species=baroni&account=mol
https://mantella.amphibiancare.com/species/mantella_baroni.html
https://gonefroggin.com/2016/03/29/barons-mantella-mantella-baroni/
https://en.wikipedia.org/wiki/Mantella_baroni
Tarix : 6 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
