Lützen döyüşü (1813) - Napolyon müharibələri dövründə, 2-3 may tarixlərində, Fransız İmperatoru I. Napolyonun Fransız ordusu ilə Koalisiya Dövlətlərinin (Rusiya, Prusiya, İsveç və digər müttəfiqlər) birləşmiş ordusu arasında baş vermiş əhəmiyyətli döyüş. Bu döyüş, Napolyonun Almaniyada son qələbələrindən biri olsa da, Koalisiya Dövlətlərinin Fransaya qarşı mübarizəsinin daha da güclənməyə başladığı bir dövrü simvollaşdırır. Əsas kontekst Lützen Döyüşü, 1812-ci ildəki Rusiyaya qarşı apardığı uğursuz yürüşdən sonra Napolyonun Avropadakı üstünlüyünü bərpa etməyə çalışdığı bir dövrə təsadüf edir. Napolyon 1813-cü ildə Almaniyaya girməklə Koalisiya Dövlətlərinə qarşı hərbi əməliyyatlar aparmağa başladı. Koalisiya ölkələri isə xüsusilə Rusiya və Prusiya, Fransaya qarşı mübarizə aparmaq üçün birləşmişdi. Döyüşün inkişafı Fransız ordusu, döyüşə başlamadan əvvəl daha böyük bir qüvvə ilə qarşı tərəfi məğlub etməyə ümid edirdi. Napolyon öz qoşunlarının başında idi və döyüşün gedişatını idarə etməyə çalışırdı. Döyüşün birinci günündə, Fransızlar ümumiyyətlə üstün görünürdü, lakin Koalisiya ordusu da möhkəm müqavimət göstərərək, Fransızların irəliləməsinin qarşısını alırdı. İkinci gün isə Fransızlar daha güclü hücumlar edərək, Koalisiya ordusunun mövqelərini zəiflətməyə çalışdılar. Həmin döyüşdə, hər iki tərəf ciddi itkilər verərək döyüşü davam etdirdi. Nəticələr Lützen Döyüşü Napolyon üçün taktiki bir qələbə idi. Ancaq strateji baxımdan, bu qələbənin uzunmüddətli təsiri çox az oldu. Fransızlar döyüşü qazansalar da, çox böyük itkilər verdilər və Koalisiya ordusu döyüşdən məğlub olsa da, ruhən toparlanaraq mübarizəyə davam etdi. Napolyonun Lützendəki qələbəsi, ona yalnız qısa müddətli bir rahatlıq gətirdi. 1813-cü ilin sonlarına doğru, Koalisiya Dövlətləri Fransaya qarşı birləşərək daha güclü bir mübarizəyə başladılar və bu mübarizə nəticəsində 1814-cü ildə Napolyon Parisdən qaçmağa məcbur oldu. İtkilər Lützen Döyüşü hər iki tərəf üçün böyük itkilər demək idi. Fransızlar təxminən 22.000 əsgər itirmişdi, Koalisiya ordusu isə 18.000 əsgərini itirdi. Napolyon döyüşün sonunda qələbə qazansa da, bu qələbə döyüşün ümumi nəticəsinə uzun müddətli təsir göstərmədi. Son nəticədə, Lützen Döyüşü, Napolyonun müvəqqəti bir uğuru idi. Lakin Koalisiya Dövlətlərinin birləşməsi və Fransanın Avropadakı gücünün zəifləməsi, Napolyonun çöküşünə aparan böyük hadisələr silsiləsini başlatmış oldu.
https://www.napoleon-empire.org/en/battles/luetzen.php
https://warfarehistorynetwork.com/article/napoleon-bonapartes-unlikely-comeback-at-lutzen/
https://www.britannica.com/event/Battle-of-Lutzen
https://www.thoughtco.com/thirty-years-war-battle-of-lutzen-2360796
Tarix : 8 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
