Leopard gekkonu və ya adi leopard gekkonu (Eublepharis macularius) - Əfqanıstan, İran, Pakistan, Hindistan və Nepal'in qayalıq quru çəmənlik və səhra bölgələrinə endemik olan yer səthində yaşayan bir gekkon növü. Leopard gekkonu populyar bir ev heyvanıdır və geniş miqyasda əsarətdə yetişdirilməsi səbəbindən bəzən ilk məişətləşdirilmiş kərtənkələ növü kimi qəbul edilir. Taksonomiya Leopard gekkonları ilk dəfə 1854-cü ildə zoolog Edward Blyth tərəfindən Eublepharis macularius kimi təsvir edilmişdir. Eublepharis cins adı yunan sözləri olan "eu" (yaxşı) və "blepharos" (göz qapağı) sözlərinin birləşməsindən yaranıb, çünki göz qapaqlarının olması bu alt fəsilənin digər gekkonlardan əsas fərqidir, həmçinin lamellaların olmaması ilə də fərqlənir. Macularius növ adı latın sözü olan "macula" (ləkə və ya nöqtə) sözündən gəlir və heyvanın təbii ləkəli naxışlarına istinad edir. E. maculariusin beş yarımnövü var: - Eublepharis macularius afghanicus - Eublepharis macularius fasciolatus - Eublepharis macularius macularius - Eublepharis macularius montanus - Eublepharis macularius smithi Yayılma və yaşayış yeri Leopard gekkonunun təbii yaşayış yeri Cənubi Asiyanın qayalıq, quru çəmənlik və səhra bölgələrini əhatə edir, o cümlədən Əfqanıstan, Pakistan, şimal-qərb Hindistan, qərbi Nepal və İranın bəzi hissələri. Leopard gekkonları seyrək bitki örtüyü və gilli və ya qumlu torpaqların olduğu quru və yarı-quru ərazilərdə, həmçinin sığınacaq kimi istifadə edilə bilən yarıqların olduğu qayalıq ərazilərdə yaşayır. Onlar əsas substratın qum olduğu ərazilərdən qaçınırlar. Leopard gekkonları Nepal və Pakistanın quru meşələrində də tapıla bilər və bu mühitlərdə ağacların qabıqları altında sığınacaq tapdıqları bildirilir. Leopard gekkonunun yaşadığı ərazilərdə qış temperaturu kifayət qədər aşağı ola bilər (10 °C-dən aşağı), bu da heyvanları yeraltına çəkilməyə və yarı-hibernasiya (brumasiya) vəziyyətinə gətirir, bu zaman onlar yağ ehtiyatları hesabına yaşayırlar. Davranış və ekologiya Təbiətdə leopard gekkonları ümumiyyətlə gecə həyat tərzi keçirən heyvanlar kimi qəbul edilir. Gün ərzində onlar yuvalara və qorunacaqlı gizlənmə yerlərinə çəkilir, axşam çağı temperatur əlverişli olduqda fəal olurlar. Təbiətşünas David Attenborough "Life in Cold Blood" sənədli seriyasında qeyd edir: "Leopard gekkonu – digər gekkonlar kimi – gecə həyat tərzi keçirir və ehtiyac duyduğu istiliyi günəş batdıqdan sonra bir neçə saat istiliyini qoruyan qayalardan alır." Eynilə, Nepal bioloqu Yam Rawat yazır: "Leopard gekkonları Nepalda 2016-cı ilə qədər aşkar edilməmişdi. Bu, növün gizli gecə həyat tərzi ilə əlaqədar ola bilər."
https://seaworld.org/animals/facts/reptiles/leopard-gecko/
https://animals.sandiegozoo.org/animals/leopard-gecko
https://www.thesprucepets.com/leopard-geckos-1236911
https://www.petmd.com/reptile/leopard-geckos-all-you-need-know
https://www.petco.com/content/content-hub/home/articlePages/caresheets/fun-facts-about-leopard-geckos.html
https://www.crittersquad.com/fact-sheets/leopard-gecko-fact-sheet/#google_vignette
https://en.wikipedia.org/wiki/Leopard_gecko
Tarix : 21 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
