Kit tülküsü (Vulpes macrotis) - ABŞ-nin cənub-qərbində və Meksikanın şimal və mərkəzi bölgələrindəki quru və yarımsəhra ərazilərində yaşayan bir tülkü növüdür. Bu tülkülər Şimali Amerikada tapılan dörd Vulpes növündən ən kiçiyidir və dünya üzrə vulpinlər arasında ən kiçiklərindən biridir. Böyük qulaqları ilə fennek tülküsünün Şimali Amerika ekvivalenti kimi də tanınır. Taksonomiya Bəzi məməli alimləri onu sürətli tülkü (V. velox) ilə eyni növ kimi təsnif edirlər, lakin molekulyar sistematika araşdırmaları göstərir ki, bu iki növ fərqlidir. İki növün yayılma sahələrinin üst-üstə düşdüyü ərazilərdə (şərqi Nyu-Meksiko və qərbi Texas) çarpaz çoxalma baş verir, lakin bu hibridləşmə məhduddur. Görünüş Kit tülküsü Şimali Amerikada tapılan Canidae fəsiləsinin ən kiçik növlərindən biridir. Bu növ cinsi dimorfizm göstərmir, yalnız erkəklər bir qədər böyükdür. Növün orta çəkisi 1,6–2,7 kq (3,5–6,0 funt) arasında dəyişir. Bədən uzunluğu 455–535 mm (17,9–21,1 düym), quyruğu isə uzun olub (ümumi uzunluğun təxminən 40%-i), 260–323 mm (10,2–12,7 düym) əlavə edir. Böyük qulaqları var (71–95 mm / 2,8–3,7 düym), bu da istini yaymaq və fövqəladə eşitmə qabiliyyəti qazandırır (fennek tülküsünün qulaqlarına bənzər). Xəzin rəngi və toxuması coğrafi bölgədən asılı olaraq dəyişir. Ümumilikdə, bel hissəsi boz və ya sarımtıl-boz rəngdədir. Boz görünüş, adətən qara uclu və ya iki qara zolaq arasında ağ zolaq olan qoruyucu tüklərin nəticəsidir. Qoruyucu tüklər 50 millimetrdən (2,0 düym) qısadır və xüsusilə belin ortasında daha qabarıqdır. Ayaqların altı sərt tüklərlə örtülüdür ki, bu da qumlu səthlərdə təması yaxşılaşdırır və ekstremal temperaturlardan qoruyur. Burun və bığlar ümumiyyətlə qara və ya qəhvəyi rəngdədir. Quyruq tüklü və boz rəngdədir, qara ucu var və quyruq vəzisi aydın qara ləkəyə malikdir. Boz tülküdən fərqli olaraq, quyruğu boyunca zolaq yoxdur. Rəngi sarıdan boz rəngə qədər dəyişir və bel hissəsi adətən xəzin çox hissəsindən daha tünddür; qarın və daxili qulaqlar isə daha açıq rəngdədir. Burnun ətrafında aydın qara ləkələr var. Qulaqların arxa tərəfi qəhvəyi və ya boz rəngdədir, əsası isə açıq sarı və ya narıncı rəngdədir. Çiyinlər, yan tərəflər, qabırğalar və sinə boyu təxminən 25 mm enində zolaq açıq sarıdan narıncı rəngə qədər dəyişir. Yayılması və yaşayış yeri Onun yayılma sahəsinin ən şimal nöqtəsi Oreqonun quru daxili bölgəsidir. Şərq sərhədi isə cənub-qərbi Koloradodur. Nevada, Yuta, cənub-şərqi Kaliforniya, Arizona, Nyu-Meksiko və qərbi Texas boyunca tapıla bilər. Kit tülküləri quru və yarımsəhra ərazilərində, o cümlədən səhra kolluqları, çaparal, duzlu bölgələr və çəmənliklərdə yaşayır. Ümumiyyətlə, zəif torpaq örtüyü olan ərazilər üstün tutulur. Bitki örtüyü regional faunadan asılı olaraq dəyişir, lakin bəzi nümunələrə adaçayı (Artemisia tridentata) və duzlu kollar (Atriplex polycarpa) daxildir. Yuva qurmaq üçün sərt olmayan torpaqlar üstünlük təşkil edir. Kit tülküləri həmçinin kənd təsərrüfatı ərazilərində, xüsusilə meyvə bağlarında və hətta şəhər ərazilərində də tapıla bilər. Onlar dəniz səviyyəsindən 400–1,900 metr (1,300–6,200 fut) yüksəklikdə yaşayır. Davranış Kit tülküləri əsasən gecə fəaldır və bəzən alaqaranlıqda fəal ola bilərlər. Günün isti saatlarında isti stressdən qaçmaq üçün yeraltı yuvalarda istirahət edirlər. Kit tülküləri adətən tək başına yemək axtarır. Onlar xüsusilə ərazi müdafiəsi ilə məşğul olmur, cütlüklər və ya kiçik qohum qrupları halında yaşamağı üstün tutur. Yuvalar il boyu gündüz istirahəti, yırtıcılardan qaçmaq, ekstremal istidən qaçmaq, rütubəti qorumaq və balaları böyütmək üçün istifadə olunur. Kit tülküləri öz yuvalarını qaza bilər, lakin porsuqlar, yer sincabları, preri köpəkləri və kenquru siçanlarının yuvalarını da dəyişdirib istifadə edə bilərlər. Yuvalar yaşayış sahəsi boyunca yayılmışdır və bir tülkü adətən bir ildə 11-dən çox yuva istifadə edir. Onlar adətən gündüzlər yuvalarında istirahət edirlər, lakin bəzən günəşlənmək və balalar gənc olduqda oynamaq üçün kənara çıxa bilərlər.
https://www.ndow.org/species/kit-fox/
https://animaldiversity.org/accounts/Vulpes_macrotis/
https://cpw.state.co.us/species/kit-fox
https://lpfw.org/our-region/wildlife/san-joaquin-kit-fox/
https://animalia.bio/kit-fox
https://www.oregonconservationstrategy.org/strategy-species/kit-fox/
https://en.wikipedia.org/wiki/Kit_fox
Tarix : 4 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
