Adi mərciməkquşu (Carpodacus erythrinus)- Asiya və Avropada ən geniş yayılmış və ən çox rast gəlinən mərciməkquşu növü. Taksonomiya 2012-ci ildə mərciməkquşu fəsiləsi üzrə aparılmış molekulyar filogenetik araşdırmada Zukkon və həmkarları müəyyən etdilər ki, adi mərciməkquşu əsas "Carpodacus" mərciməkquşu qrupunun xaricindədir və qırmızı mərciməkquşu ilə qohumdur. Onlar təklif etdilər ki, adi mərciməkquşu bərpa edilmiş "Erythrina" adı ilə yeni bir monotipik cinsə köçürülsün. Britaniya Ornitoloqlar Birliyi bu təklifi qəbul etdi, lakin "Beynəlxalq Ornitologiya Birliyi" daha geniş bir "Carpodacus" təsnifatını qəbul edərək adi mərciməkquşunu, mərciməkquşu cinsində saxladı. Etimologiya Cinsin adı qədim yunan dilində "meyvə" mənasını verən "karpos" və "dişləmək" mənasını verən "dakno" sözlərindən götürülmüşdür. Növün adı olan "erythrinus" isə latın dilində "qırmızı" mənasını verən "erythros" sözündən yaranmışdır. Təsvir Adi mərciməkquşu 13–15 sm uzunluğundadır. Onun qalın və konik bir dimdiyi var. Yetkin erkək fərdlərin başı, sinəsi və beli parlaq çəhrayı-qırmızı rəngdədir. Qalın dimdiyi, tünd qəhvəyi rəngli qanadları və iki zəif zolağı, həmçinin ağ qarın hissəsi var. Dişilər və gənc erkəklər sarımtıl-qəhvəyi rəngdədir, bel hissəsi daha parlaq, başı isə boz rəngdədir. Yetkin fərdlər sentyabr və noyabr ayları arasında qış məskənlərində tük dəyişdirirlər. Nadir hallarda erkəklərin qırmızı rəngi sarı ilə əvəz olunur. Bunun səbəbi genetik deyil, ətraf mühit amilləri, o cümlədən qidalanma və parazitlərin təsiridir. Yayılması Adi mərciməkquşu qərbə doğru Avropaya yayılmışdır. Adi mərciməkquşları Dunay vadisi, İsveç və Sibirdən Berinq dənizinə qədər, Qafqaz, şimali İran və Əfqanıstan, qərbi Himalay, Tibet və Çin, eləcə də 25° və 68° enlikləri arasında Yaponiyada yuva qururlar. Qış aylarında cənubi İrandan cənub-şərqi Çinə, Hindistan, Burma və Hind-Çinə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir. Şri-Lankada isə təsadüfi qonaq kimi görünür. Yaşayış yeri Yay aylarında çöllük, meşə kənarları və çay yaxınlığındakı kolluqlarda, qış aylarında isə bağlar, meyvə bağları, su-bataqlıq sahələri və bəzi hallarda quru palıd meşələrində yaşayırlar. Davranış Yuva kolluqların aşağı hissəsində qurulur. Yumurtalar tünd mavi rəngdədir və qaba tünd qəhvəyi ləkələrlə örtülmüşdür. Adətən bir yuvada beş yumurta olur.
https://ebird.org/species/comros
https://en.wikipedia.org/wiki/Common_rosefinch
https://www.rspb.org.uk/birds-and-wildlife/common-rosefinch
https://www.oiseaux-birds.com/card-common-rosefinch.html
https://xeno-canto.org/species/carpodacus-erythrinus
https://www.wildlifetrusts.org/wildlife-explorer/birds/finches-and-buntings/common-rosefinch
https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-rosefinch-carpodacus-erythrinus
Tarix : 7 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
